Buscar neste blog

martes, 7 de setembro de 2021

Na Casiña da Moura

Na actualidade na parroquia da A Armenteira habitan algo máis de 700 persoas, pero os seus antepasados e antepasadas máis antigas remóntanse á época do Neolítico, que en Galicia se desenvolveu entre o 5000 e o 3000 a.C. É posible que nesa época habitasen estas terras unhas decenas de persoas, que a pesar de ser un número reducido deixaron unha pegada que permaneceu imborrable ao longo dos séculos. Os primeiros indicios de poboamento desta zona atopámolos na ladeira sur do monte Castrove, nos arredores da cima, nuns terreos que pertencen á Comunidade de Montes de Man Común Chan da Fonte. Na beira da estrada que conduce desde o lugar de O Busto cara o de A Escusa, nunha área popularmente coñecida como o “viveiro”, atopamos a necrópole da Pedra do Lagarto. Trátase dun conxunto funerario construído en tempos do Neolítico, formado por varias mámoas ou túmulos, algúns deles nun deficiente estado de conservación e noutros casos posiblemente destruídos ou aínda por atopar. Coas pedras extraídas das canteiras próximas, sempre abondosas neste tipo de recursos, como observamos coa construción do mosteiro cisterciense de A Armenteira ou das casas labregas tradicionais que vemos espalladas polas aldeas da parroquia, elaboráronse unha serie de tumbas prehistóricas que, xunto cos petróglifos do Outeiro do Cribo ou os dos Outeiro do Tronco, constitúen un interesante complexo rupestre. De entre os elementos que se poden observar hoxe en día que, desgraciadamente xa non son moitos, chama especialmente a atención a mámoa coñecida como a “Casiña da Moura” que, xunto coa de Chan da Gorita, situada na parroquia de Bordóns, no municipio de Sanxenxo, quizais sexa a máis grande das que se localizan na comarca de O Salnés. Aínda que o seu estado de conservación non é óptimo, poden apreciarse, sempre que a maleza o permita, seis ou sete ortóstatos ou bloques de pedra colocados de forma vertical, que compoñían a cámara funeraria e o corredor, que está orientado cara ao leste. Con todo, esta construción aparece seccionada ou partida pola metade, faltándolle varias pezas, probablemente a causa dos espolios que sufriu. A catalogación deste monumento é relativamente recente, xa que concretamente o 8 de abril de 2011 foi incorporado ao Rexistro de Bens de Interese Cultural, estando inventariado no catálogo da Xunta de Galicia coa referencia GA 36028014, co nome de Mámoa nº1 da Fonte do Lagarto. Era este un tipo de construcións formadas por un túmulo de terras e pedra e por un dolmen ou anta interior. A idea construtiva fundamental era clara, a defensa, protección e illamento do espazo interior mediante o túmulo exterior, para o cal empregaban unha capa de terra e pedras de dimensións non moi grandes, de entre 10 e 30 metros de diámetro, de forma circular e aparentando crear un pequeno montiño. No seu interior acubillaban os sepulcros nos que se realizaban os enterramentos. As mámoas forman parte da denominada cultura megalítica ou megalitismo, un fenómeno cultural que se desenvolveu durante o terceiro milenio a.C., e que tivo unha particular difusión nas zonas costeiras do Occidente europeo. O denominador común da cultura megalítica foi a construción de enormes monumentos de pedra, de carácter fundamentalmente funerario, e que poden ser de diferentes tipos: círculos líticos ou crómlechs, menhires, aos que en Galicia se denominan “pedras fitas” e sepulcros, que sen dúbida son os que máis abundan, e que reciben diversas denominacións: mámoas, modias, medorras... Son miles as mámoas que se atoparon en Galicia, e seguramente existan moitas máis que, ou ben foron destruídas polas actividades humanas ou ben estean aínda por atopar. Isto indícanos que existía un poboamento denso e disperso, que se extendía de xeito relativamente uniforme por todo o noroeste peninsular. Foi a época do Neolítico unha etapa de cambios trascendentais para a historia da humanidade, de feito, hai quen a considera como unha auténtica revolución. O nacemento da agricultura e da domesticación de animais, así como da cerámica, marcaron un cambio radical na evolución humana. O clima fíxose máis cálido e húmido, o que favoreceu o crecemento da vexetación. Entre as especies arbóreas que predominaban estaban os carballos, as sobreiras, os ulmos, os freixos ou as abeleiras. Ao cultivar os alimentos e ao criar animais, a alimentación e as condicións de vida melloraron, co que se produciu un aumento da poboación. Os habitantes da Galicia desta época ocuparon preferentemente as zonas altas, por teres unha vexetación menos frondosa, e por seres a terra menos dura para traballala. A súa economía centrábase nunha agricultura dotada dunhas técnicas que foran chegando a estas terras procedentes do sur da Península Ibérica, que combinaban con actividades de pastoreo e gandaría. No caso dos habitantes do entorno da necrópole da Pedra do Lagarto, é posible que, co paso do tempo e o avance das técnicas agrarias, fosen abandonando pouco a pouco as zonas máis altas en torno ao cumio do monte Castrove para trasladarse a zonas máis baixas, cunha climatoloxía máis benigna, como evidencian os restos de castros dos que se ten constancia en zonas como San Martiño, Gondes ou Fofán. En xeral, a sociedade megalítica galega considérase que era moi relixiosa e relativamente igualitaria, como amosan os enterramentos colectivos e os enxovais uniformes dos sepulcros. Pouco teñen que ver as interpretacións históricas, de base científica, de como eran e como vivían as xentes do Neolítico que desenvolveron a cultura megalítica coas historias que se foron creando a través do folclore popular. Segundo este, foron os mouros os que erixiron e habitaron estes monumentos, ao igual que ocorría con calquera outra construción de carácter arqueolóxico. Todo o que consideraban grande e antigo, ben sexan castros, dolmes ou castelos, e de calquera época, prehistórica, romana ou medieval, era atribuído a esa especie de seres miticos. Hai historias que contan que algunha mámoa foi construída por unha moura xigante que cargaba as pedras sobre a súa cabeza, e que despois as ía colocando ata culminar a obra. Evidentemente, estas historias nada teñen que ver co rigor dos estudos arqueolóxicos ou coas interpretacións historiográficas, pero achegan unha curiosa visión vencellada coa cultura e o saber popular e coa antropoloxía cultural. A “Casiña da Moura” é sen lugar a dubidas, xunto co conxunto rupestre do Outeiro do Cribo, realizado xa nunha época posterior, na Idade de Bronce, en torno ao ano 1000 a.C., nos que ademais do famoso labirinto, podemos observar cérvidos, coviñas ou unha escea de monta, un dos máis elementos patrimoniais da antigüidade non só a nivel local na parroquia de A Armenteira e no municipio de Meis, senón tamén a nivel provincial e galego. Por este motivo, desde fai uns meses, o goberno municipal do Concello de Meis está levando a cabo un proxecto de rexistro, catalogación, protección, conservación e divulgación do patrimonio histórico-artístico. Ao frente do mesmo atópase o concelleiro responsable da área de Patrimonio, José Ramón Vidal Juviño, que xunto co resto do equipo de goberno estase implicando profundamente neste proxecto. A recente visita do arqueólogo da Deputación Provincial de Pontevedra, Rafael Rodríguez Martínez, que ademais da necrópole da Pedra do Lagarto visitou os petróglifos da zona do Outeiro do Tronco, enmárcase dentro deste proxecto no que a institución municipal trata de embarcar a outras administracións, unha colaboración que se fai moi necesaria para acometer unha serie de plans dunha trascendencia e dunha envergadura superior ás que se poderían acadar cos recursos e as competencias dun Concello. Para moitos veciños e veciñas a existencia da “Casiña da Moura”, así como doutras mámoas e elementos patrimoniais como petróglifos e castros que se localizan no territorio de A Armenteira son absolutamente descoñecidos, polo que é absolutamente urxente que se leven a cabo políticas e campañas que favorezan o seu coidado e conservación, e que as poñan en valor, tanto pola súa importancia na cultura e na historia local, como polo seu enorme potencial para o aproveitando cultural e turístico, tendo en conta ademais que se atopan no entorno dun espazo de enorme importancia medioambiental como é o monte Castrove, a escasa distancia do mosteiro cisterciense de A Armenteira e xusto á beira da ruta pola que discorre a Variante Espiritual do Camiño Portugués a Santiago de Compostela.

luns, 30 de agosto de 2021

O Armenteira C.F. formaliza a volta á competición para a temporada 2021-2022

"La solicitud de incrición del equipo ARMENTEIRA C.F. ha sido ACEPTADA". Así reza o comunicado que a Real Federación Galega de Fútbol remitiu ao Armenteira C.F. na mañá do pasado venres, 27 de agosto. Con este xesto culminaban uns meses de traballo e reflexión por parte dos responsables da entidade de O Leixo, que se viron complementados nos últimos días coa rolda de contactos e reunións co plantel de xogadoras e co corpo técnico do equipo verdinegro. Ao longo de todo este tempo a supervivencia do Armenteira C.F. estivo en perigo e incluso había quen cría que os efectos da pandemia global da COVID-19 suporían a estocada final a un proxecto que con tanto esforzo e ilusión se mantiña en pé desde 1995. Pero, cunha fe inquebrantable e cunha capacidade de resistencia verdadeiramente abrumadora, e dando mostra dun auténtico amor por unhas cores, os dirixentes, as xogadoras e o corpo técnico decidiron non rendirse e continuar paseando o nome da parroquia polos campos de balompé de Galicia. Desde o 7 de marzo de 2020, cando o equipo sénior feminino do Armenteira C.F. vencía ao Colegio Apóstol vigués por catro goles a un, cun recital goleador de Sara Rey, autora dos catro tantos, a entidade de O Leixo permaneceu inactiva en canto a competición se refire. Un ano e medio despois, o conxunto verde e negro retornará á competición oficial, participando na liga feminina de fútbol-7 que organiza a delegación de Vigo da Real Federación Galega de Fútbol, coa intención de defender con dignidade a bandeira do clube e de contribuír a promoción do deporte feminino. Pioneira no fútbol feminino a nivel comarcal, o Armenteira C.F. foi o primeiro clube do municipio de Meis en contar con equipo de fútbol feminino, no que se iniciou na modalidade de fútbol-11 na temporada 2016-2017. A partir da temporada 2018-2019 o clube pasou a competir na liga feminina de fútbol-7, nunha experiencia que se viu truncada cando en marzo de 2020 esta competición se viu paralizada a causa dos efectos da pandemia. Asegurada a continuidade da práctica totalidade do plantel, os esforzos da dirección deportiva céntrase en completar e incrementar o número de xogadoras coa vista posta no 24 de outubro, data fixada para o inicio da competición. Ao mesmo tempo, xa se levaron a cabo contactos co Concello de Meis para adecuar as instalacións do campo de O Leixo ás duras esixencias que a Secretaría Xeral para o Deporte da Xunta de Galicia e a Real Federación Galega de Fútbol estableceron nos protocolos que elaboraron fronte á COVID. O primeiro paso xa se deu a semana pasada, cando a maquinaria municipal estivo adecentando a superficie do terreo de xogo do campo de O Leixo, no que se agarda que, aparte do equipo sénior feminino do Armenteira C.F. dispute tamén os seus encontros o Armenteira Veteranos, que debe formalizar a súa inscrición durante o próximo mes de setembro.



venres, 4 de xuño de 2021

A Armenteira acolle este sábado un roteiro mediombiental

 O Concello de Meis estase implicando de forma moi activa na celebración do Día Internacional do Medio Ambiente. Actividades formativas, obradoiros, charlas, concursos, certames artísticos e, loxicamente tamén, tendo en conta as características e a rico patrimonio natural do termo municipal, roteiros mediombientais. Será precisamente o sábado, 5 xuño, data na que se conmemora o Día Internacional do Medio Ambiente, cando teñan lugar unha serie de roteiiros. Como antesala destas saídas, o xoves, 3 de xuño, tivo lugar un obradoiro no que se abordou a problema das plantas invasoras e no que se organizaron os últimos detalles dos percorridos que se levarán a cabo ao longo da mañá do sábado. O acto correu a cargo de Camilo Ojea, profesor de Bioloxía no CEIP de Mosteiro-Meis, gran coñecedor do entorno natural do Concello, e que deu a coñecer ás persoas asistentes as características das plantas invasoras e as principais especies deste tipo que podemos atopar na nosa área. A tradescantia fluminensis, máis coñecida como tradescantia ou enredadera, o arundo donax, coñecida como cana ou canela, a cortaderia selloana, coñecida como herba da pampa ou plumacho, a phyllostachys aurea ou phyllostachys nigra, comunmente coñecida como bambú, a robinia pseudoacacia, coñecida como robinia ou falsa acacia, a crocosmia, a phytolacca americana, coñecida como tintoreira ou mexacán ou a zantesdeschia aethiopica, coñecida como cala ou cartucho, son algunhas das especies invasoras que máis abundan por este territorio. Cabe lembrar que denominamos plantas invasoras ou especies exóticas invasoras a aquelas especies que se establecen en ecosistemas nos que causan cambios e ameazas para a diversidade biolóxica autóctona e propia do lugar. Son especies vexetais que carecen de inimigos naturais, xa que estos só existen nos seus ecosistemas de orixe, teñen ademais un rápido crecemento e unhas altas taxas de reprodución. A súa capacidade de adaptación é moi elevada, as súas sementes adoitan ser moi lonxevas e poden xerminar incluso despois de varios anos e nalgún caso incluso poden producir substancias que inhiben o crecemento doutras especies, principalmente das de carácter autóctono. En xeral, moitas das denominadas popularmente como malas herbas son consideradas plantas invasoras, e a súa proliferación constitúe unha grave ameaza para o equilibrio natural, ademais de para os cultivos e a fauna dos lugares nos que se asentan. 

Partindo dunha forte concienciación respecto do coidado e conservación do medio ambiente, a organización dos roteiros procederá a identificar e clasificar as especies vexetais invasoras que se atopen durante o percorrido. Asimesmo, tamén se procederá á retirada do lixo que apareza nos treitos a percorrer. O lixo que se recolla será trasladado aos almacéns municipais, para despois seres utilizado como material para a elaboración dunha peza artística. No caso do roteiro que se desenvolvera pola parroquia de A Armenteira, este partirá do entorno do mosteiro cisterciense ás 10.30 horas do sábado e será coordinado por Martín Casais, concelleiro responsable da área de Medio Ambiente no Consistorio Municipal e natural da parroquia. Como lembran desde a institución municipal as persoas interesadas en participar nesta interesante iniciativa aínda poden anotarse, e para elo só teñen que poñerse en contacto coas oficinas do Concello, ou co propio Martín Casais.






mércores, 2 de xuño de 2021

A presenza dun niño de vespa velutina pon en alerta ás xentes do lugar de Caroi

 A vespa velutina é actualmente un das especies que máis problemas está causando a nivel ecolóxico en Galicia. Esta especie invasora, que chegou a Europa procedente de Asia, é considerado un insecto violento e voraz, e destaca polo seu considerable tamaño. A súa fama débese principalmente áo perigo das súas picadas, que poden chegar a provocar a morte das persoas que as sofren, especialmente se se trata de poboación enferma ou alérxica. A un ritmo de 50 quilómetros ao ano, a vespa velutina foi invadindo non só Galicia, senón boa parte do territorio no norte da Península Ibérica. As terras da comarca de O Salnés, e concretamente a parroquia de A Armenteira, non son unha excepción. Ao longo dos últimos anos tense denunciado a presenza de numerosos niños deste insecto, e algúns veciños e veciñas foron vítimas das súas picadas. É precisamente a partir da primavera cando as vespas velutinas comezan a ser máis visibles. Ao chegar o mes de marzo, as avespas fundadoras emerxen e fundan o niño primario, para o cal adoitan escoller lugares protexidos. Nas semanas posteriores é cando se constrúen os niños secundarios, acadándose a poboación máxima desta especie nos meses de verán.

En épocas do ano como a que nos atopamos, coa primavera chegando á súa fin, resulta común xa atoparse con especies de velutina nas proximidades dos núcleos de poboación. Foi o que ocorreu este martes, 1 de xuño, cando un veciño da parroquia de A Armenteira, que realizaba tarefas de desbroce no lugar do Caroi foi atacado por un grupo de avespas velutinas. No denominado Camiño Real, que parte desde o lugar de Caroi cara o recinto no que se ubica o Café Bar A'Fonte, preto da zona onde se atopaba traballando este veciño, detectouse a presenza do niño do que procedían as avespas agresoras. Curiosamente non se trataba nun niño elevado, senón que se situaba á altura do chan, agochado entre a maleza, co cal era máis dificil de divisar. Alarmadas pola noticia, as xentes do vecindario puxéronse axiña en contacto co Concello de Meis e procederon a sinalizar a zona na que se sitúa o niño, rodeándoa cunha cinta. Agardando que os operarios da Mancomunidade de O Salnés, encargados de loitar contra esta praga, se despracen ata Caroi para retirar o niño, a veciñanza xa se encargou de colocar tamén uns carteis informando do perigo. Trátase dun lugar especialmente concorrido, xa que ademais estar nas proximidades do mosteiro cisterciense de A Armenteira, e de dous locais de hostalaría que adoitan ter moito ambiente, atópase a escasos metros dunha ruta da Variante Espitirual do Camiño Portugués a Santiago de Compostela. Por este motivo, a presenza deste niño de velutina, e a posibilidade de que existan ou poidan formarse algúns máis, constitúe un serio perigo, non só para o ecosistema do entorno, senón para a sáude das numerosas persoas que, principalmente a partir desta época, e aproveitando a redución das medidas de restrición fronte á pandemia da COVID-19, se congregan neste enclave para disfrutar da natureza, da paisaxe ou do rico patrimonio histórico-artístico deste monumento de orixe medieval.


domingo, 4 de abril de 2021

A Romaría das Cabezas resiste sen oficios litúrxicos nin actos festivos

Un cartel que colga tanto á entrada do adro como á entrada da igrexa do mosteiro cisterciense de A Armenteira indica claramente cal é a situación que se vive este ano nestas datas tan sinaladas para este enclave do interior da comarca do Salnés. "DEBIDO A LA ACTUAL SITUACIÓN DE ALERTA SANITARIA (COVID-19) Y CON EL FIN DE EVITAR INCUMPLIMIENTOS DE LA NORMATIVA VIGENTE, QUEDAN SUSPENDIDAS LAS MISAS DE LOS DÍAS: DOMMINGO, 4 DE ABRIL, LUNES, 5 DE ABRIL, DOMINGO, 11 DE ABRIL". As limitacións impostas polos efectos da pandemia da COVID-19 e a ausencia por motivos de saúde do cura párroco Don Ramón Fernández, fixeron que os actos litúrxicos da Semana Santa en A Armenteira se limitasen á misa de domingo de Ramos, aínda que sen a tradicional bendición, e aos oficios relixiosos que tiveron lugar na tarde de xoves santo e de venres santo. As razóns esgrimidas polos responsables dos actos litúrxicos resultan lóxicas e comprensibles, ao tratarse dunha das romarías que máis aglomeracións de fregueses rexistra de entre as que teñen lugar en toda Galicia. Evidentemente tampouco terá lugar ningún tipo de acto festivo, co cal A Armenteira se ve condenada por segundo ano consecutivo a renunciar ás que, sen lugar a dúbidas, viñan sendo as súas festas máis multitudinarias. Pero este feito non impediu que, xa desde os primeiros días da Semana Santa, un bo número de persoas se deixase ver polas inmediacións do mosteiro cisterciense. Oracións, ofrendas, incluso coas portas da igrexa pechadas, complementábanse con viños, cervexas, refrescos e tapas nos locais de hostalaría ou coas "rosquillas" e o churros que se podían mercar no posto situado a entrada do adro. Unha estampa que se repetiu ao longo de boa parte dos días da Semana Santa, e que probablemente volveremos a ver durante o luns de Pascua, o verdadeiro día grande destas festas, no que, a pesar das restricións, se agarda un importante número de visitas. Cumprindo as normas recomendadas polas autoridades sanitarias, os locais de hostalaría da zona permanecerán abertos, co que a copa, o pincho, ou incluso a tapa de "pulpo", estarán aseguradas nunha data tan especial como o luns das Cabezas, ao cal un grupo de mozas e mozas bautizou fai anos cun slogan, que mesmo en tempos de pandemia, perdura, porque aínda sen misas, sen procesión, sen actuacións musicais, sen chiriguitos, sen carpas e postos de comida, sen tendas de campaña, o luns de Pascua en A Armenteira, para moitos e moitas, na memoria e no presente, seguirá sendo, "o mellor luns do ano".





mércores, 20 de xaneiro de 2021

Unha avaría na rede de subministro eléctrico volve deixar sen luz a varios lugares de A Armenteira

O paso da cicloxénese explosiva Gaetan deixou pegada no territorio de A Armenteira. O forte temporal de chuvia e vento que azotou Galicia na noite e na mañá do mércores, 20 de xaneiro, causou, entre outros efectos, unha avaría na rede de subministro eléctrico que surte a varios lugares da parroquia, e que procede da central eléctrica situada na parroquia sanxenxina de Vilalonga. Fofán, Castiñeira, Couso, Silván ou O Batán, lugares pertencentes a A Armenteira ou á veciña parroquia de San Salvador de Meis sufriron desde a madrugada do mércores un corte de luz que, segundo os responsables, da empresa Naturgy, tivo a súa orixe na caída dunha árbore sobre o tendido do cableado de media tensión. De feito, xa de madrugada, segundo testemuñas dalgúns veciños e veciñas, os operarios da compañía desprazáronse á zona afectada para tratar de poñer solución ao problema. En torno ás dez da mañá restableceuse o subministro pero, pouco despois das tres da tarde, outra árbore volveu danar o tendido eléctrico, e non sería ata as cinco e media cando o subministro se restableceu de forma definitiva. Segundo indicou Javier González Neira, responsable da empresa Naturgy na zona, estas caídas de árbores próximos á liña de media tensión débense a unha enfermidade que afecta ás especies de eucaliptos, que as debilita ante a forza do vento, provocando unha fractura sobre a metade do talo. Por este motivo, ao longo do día deste xoves, operarios da compañía procederán a unha nova corta dos eucaliptos que poidan supoñer un perigo para a liña de corrente, co cal se tratará de evitar interrupcións do subministro eléctrico a uns veciños e veciñas que, por outra parte, están acostumados a esta situación. Sen ir máis lonxe, en decembro de 2019, unha avaría similar mantivo durante quince horas sen luz ás xentes destes mesmos lugares. Nunha sociedade na que a electricidade constitúe un ben básico e imprescindible na vida cotiá e na actividade económica, incidencias deste tipo provocan graves prexuízos nas familias e nas empresas, unhas familias e unhas empresas que axiña viran os seus ollos cara ás autoridades e ás compañías subministradoras dun ben cun prezo cada vez máis á alza e cun servizo, especialmente en determinadas zonas de A Armenteira, aínda moi deficiente para as esixencias do século XXI.

sábado, 16 de xaneiro de 2021

A Armenteira celebra un San Antonio Abad condicionado polas restricións provocadas pola COVID-19

A parroquia de A Armenteira vive o domingo, 17, e o luns, 18 de xaneiro, unha das celebracións máis tradicionais das que teñen lugar no seu territorio. Trátase do San Antón ou San Antonio Abad, unha festas de máis arraigo e polas que máis fervor se sente na parroquia. Na pequena capela situada no lugar de San Amedio, a pé de estrada que conduce desde Barrantes ao mosteiro cisterciense, do que dista aproximadamente un quilómetro, vén celebrándose ano tras ano, e desde fai décadas, unha celebración na que os veciños e veciñas, e xentes dos arredores, honran a un santo que, entre outras atribucións, ten a de ser patrón dos animais domésticos. No lugar de San Amedio, pero tamén en Castiñeira, Couso, Gondes, As Pereiras, As Congostras ou Cabeza de Boi, lugares todos eles nos que o San Antón é considerado o patrón, os días 17 e 18 de xaneiro sempre se viviron dunha forma especial. Pero este ano, as condicións cambiaron de forma substancial. As circusntancias derivadas da expansión da pandemia da COVID-19 obrigaron a cambiar algúns aspectos deste tradicional evento. O cambio máis significativo quizais sexa o espazo no que se desenvolverán os oficios relixiosos. En lugar da pequena capela ubicada en San Amedio, a misa terá por escenario a igrexa do mosteiro cisterciense, moito máis ampla e espaciosa, e máis adaptada ás medidas de prevención fronte ao coronavirus. Ademais, o feito de coincidir en domingo, no que se adoita concentrar un número importante de fregueses na misa das 12 do mediodía, fixo que se aproveitase para facer coincidir os actos relixiosos dominicais coa misa na honra de San Antonio Abad, evitando o desprazamento ata a capela para realizar unha segunda celebración. Tras a misa, que será oficiada polo cura párroco Don Ramón Fernández Ramos, non faltará a habitual procesión, así como as poxas de diversos produtos agrarios, que os devotos acostuman ofrecer ao santo, e que por enésima ocasión, correrán a cargo de Argimiro Torres. Agárdase tamén a presenza de músicas e foguetes, antes de que os festeiros e festeiras regresen aos seus fogares, onde continuarán cos festexos. Seguindo tamén a tradición, o día 17 volverá a ser un ano máis o "día do cocido", mentres que o 18 será o "día dos callos" por ser estes manxares tan típicos da gastronomía galega os protagonistas principais nas mesas dos veciños e veciñas de A Armenteira durante estas festas. A pesar das dificultades que impoñen estas circunstancias tan excepcionais, cun índice de contaxios á alza en toda a área circundante, e coa entrada en vigor desde o pasado venres dunhas limitacións máis restritivas, o San Antonio Abad poderá ser honrado, agardando que para 2022 os actos xa poidan desenvolverse nunhas condicións de relativa normalidade.